नयाँ नम्बरबाट आएको फोनसँगै नौखोरवासीलाई सय वर्षसम्म दुखाउने घाउ लाग्यो

काठमाडौं भाद्र १८, यही भाद्र १० गते भोटेकोशी बाढीमा वेपत्ता भएका पालुङटारवासीको अन्तिम संस्कार बुधबार दोभानमा चलिरहेको थियो । गाउँलेहरु कोही कुशबाट मान्छेको आकार निकाल्दै थिए, कोही कुशमाथि जौको पिठोले लेप लाउँदै थिए । कोही किनारमा चिता बनाउँदै गरेका, कोही बाँस काँटछाँट गरिरहेका थिए । पालुङटारस्थित चेपे र मस्र्याङ्दीको दोभानमा अन्तिम संस्कारमा जुटेका छन् । गाउँलेहरु कोही कुशबाट मान्छेको आकार निकाल्दै थिए, कोही कुशमाथि जौको पिठोले लेप लाउँदै थिए । कोही किनारमा चिता बनाउँदै गरेका, कोही बाँस काँटछाँट गरिरहेका थिए ।
शव फेला नपरेपछि कुशबाट शवको आकार बनाइएको थियो । कुशमाथि जौको पिठोले ढाकिएको, परबाट हेर्दा दुरुस्तै शव देखिन्थ्यो ।
स्थानीय पुरेतहरुले शव नपाएपछि कुशको शव बनाएर दाहसंस्कार गर्न सकिने उपाय सुझाए । उनीहरुकै सल्लाहमा पालुङटार नौखोरका स्थानीयले पालैपालो कुशको शव बनाउँदै अन्तिम संस्कार गर्दै गरेका छन् ।
बुधबार ६ जनाको अन्तिम संस्कार भएको छ । शुक्रबारसम्ममा सबै बेपत्ताको अन्तिम संस्कार सक्ने तयारीमा छन् गाउँले ।
नौखोरबाट गोसाइकुण्डका लागि गएको तीर्थयात्री बोकेको गाडी नुवाकोटको भैंसे पुगेपछि भोटेकोशीको बाढीमा हेलियो ।
बसमा सवार ३१ जना सोही बाढीको भंगालोमा गाडीसँगै बगे । ५ जना बसबाट मुस्किलले हामफालेर जोगिए । अहिले नौखोर गाउँ पूरै शोकमा छ ।
‘सबैका अनुहार झल्झली आँखामा छ । आडैमा बसेर कुरा गरिरहेका छन् कि जस्तो लाग्छ अझै पनि,’ अन्जनले भने, ‘गाडी बगायो, गाउँलेहरु बगे भन्ने त विश्वास नै लागिरहेको छैन ।’ भदौ १० गते बिहान चिया पिउँदै गर्दा अन्जनलाई नयाँ नम्बरबाट फोन आयो । उठाउन नपाउँदै उताबाट आवाज आयो, ‘बाबु, सबै गयो, गाडी बग्यो । हामी २–३ जना हामफालेर बाँच्यौँ ।’
भैंसेमा गाडीबाट हामफालेर जसोतसो भाग्न सफल भएका तुलाराम देवकोटाको फोन थियो त्यो । त्यही फोनबाट तुलारामले धेरैलाई खबर गर्न भ्याए । पछि एक कान, दुई कान हुँदै गाउँभरि खबर फैलियो । घटना भएको ९ दिन भइसक्यो, अहिलेसम्म कोही विश्वास नै मान्दैनन्, तर उनीहरुलाई एउटा बाध्यता छ– सबैको अन्तिम संस्कार गर्ने ।
गाउँलेहरु दिनहुँ चेपेको दोभानमा पुग्छन्, पालैपालो शवको दाहसंस्कार गर्छन् र साँझपख घर फर्किन्छन् । अन्जनको विचारमा नौखोरले सय वर्षसम्म पनि नपुरिने चोट पाएको छ ।
‘हामीले त सबै कुरा गुमायौँ । आफन्त, नातागोता सबै । यो त हामीलाई १ सय वर्षसम्म नबिर्सने खालको घाउ बनेको छ,’ उनले भने, ‘मेरो छोराले, मेरो छोरीले पनि थाहा पाएका छन् यो खबर । छोरी अहिले ७ वर्षकी भइन् । अनि उनले बाँचुञ्जेल बिर्सिन सक्छिन् त यो चोट ?’

अन्जनजस्तै अगुवाहरुले पीडितहरुलाई सम्हालिरहेका छन् । त्यसो त गाउँमा धेरै मान्छे छैनन् । एउटै गाउँमा धेरैको घरले आफ्ना सदस्य गुमाएको छ । तसर्थ, अरु बेलामा जस्तो दुःख पर्दा मान्छेहरु भेला हुने र समवेदना दिने अवस्था यहाँ छैन ।
तीर्थयात्रामा गएका ३० जनामध्ये २६ जना त एकै नौखोरका मात्र थिए । गाउँलेहरुका अनुसार २० घर परिवार यतिबेला पूर्ण रूपमा जुठो बारिरहेका छन् । दुर्घटनामा गाउँलेले आफ्ना आत्मीय साथीमात्र होइन, दुःख सुखमा मार्गनिर्देशन गर्ने अभिभावक पनि गुमाएका छन् ।
‘गाउँमा विवाह, भोजभतेर हुँदा ल नुन हाल, अब यति तेल हाल भनेर सिकाउने हाम्रा अभिभावक सकिए,’ अन्जनले भावुक हुँदै भने, ‘सँगैको लगौंटिया भएर हिँडेको साथी सागरलाई बाढीले निल्यो । त्यो पाटो त अब पूरै शून्य भएको छ ।’
अन्जनका अनुसार दुर्घटनामा बेपत्ता भएका गाडी चालक सागर देवकोटा गाउँका प्रिय र मेहनती युवा थिए । उनी स्थानीय ब्लु स्टार युथ क्लबका उपाध्यक्ष समेत थिए, जहाँ अन्जन महासचिव छन् । सागरको पनि शव नभेटिएपछि बुधबार कुशको शव बनाएर ५ वर्षकी छोरीले दागबत्ती दिइन् ।
‘हिजो मैले त्यो सानी नानीलाई सोधेँ– नानी कहाँ गएर आएको तिमी ? उसले भनी– मन्दिर । किन गएकी नि भन्दा उसले बाबा छिट्टै फर्कनुहुन्छ भनेर पूजा गरेर आएको भनी । यो सुनेपछि भित्रैबाट मैले आफैँलाई धान्नै सकिनँ । म टाउको निहुराएर निस्किएँ । अब हामी नै उनको पनि सहारा बन्नुपर्छ ।’
गाडीका सहचालकका अनुसार लेदोले गाडी आधा पुरिँदा समेत सागरले यात्रु बचाउन अन्तिम समयसम्म स्टेरिङ घुमाइरहेका थिए । श्वास पाउने आस नभए पनि सबैको शव पाए दाहसंस्कारमा सहज हुने अन्जन सुनाउँछन् । ‘शव पाइए पनि एउटा सन्तोष हुन्थ्यो । आफ्नो तरिकाले संस्कार गरेर चित्त बुझाउन पाइन्थ्यो,’ घाटको किनारमा उभिएर अन्जनले लामो स्वास फेर्दै भने, ‘प्रकृतिले त्यो पनि दिएन ।’
हालसम्म ५ जनाको शव भेटिएको छ ।